Winkelspel in het leerplan

Over 'geld', 'tellen' en 'gepast betalen' ...

In het winkelspel wordt vaak het meest de nadruk gelegd op de doelen rond 'geld'.
Deze vinden we terug binnen de ontwikkelvelden 'ontwikkeling van wiskundig denken' (meten en metend rekenen) en 'ontwikkeling van oriëntatie op de wereld' (oriëntatie op de samenleving).

Ontwikkeling van wiskundig denken

WDmm3 Schatten, meten en rekenen met maateenheden: Geld *

ontwikkeling van ori=c3=abntatie op de wereld-1.png Ontwikkeling van oriëntatie op de wereld

OWsa3 Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe mensen goederen en diensten
produceren, verhandelen en consumeren.*

* Klik op de doelen en kom meteen op de juiste plaats in het leerplan terecht!

De leerlijnen bij deze doelen vertellen ons dat we dat we er in de kleuterschool en de eerste graad van het lager onderwijs naar streven dat kinderen

1. weten dat je geld nodig hebt om iets te kopen

2. weten dat je op verschillende manieren kan betalen

contant met euromunten en -biljetten
met een betaalkaart (al dan niet contactloos of online via een app op je smartphone, tablet of computer
actief ervaringen opdoen met geld' in de werkelijkheid' of 'tijdens het winkelspel in de klas'
de verschillende euromunten en biljetten van elkaar kunnen onderscheiden en kunnen benoemen
in eenvoudige en betekenisvolle situaties 'bedragen kunnen samenstellen met munten en biljetten' en kunnen 'rekenen met geld',
bijvoorbeeld om gepast te betalen (op verschillende manieren) of om geld te wisselen.
het begrip 'euro', de afkorting 'EUR' en het symbool '€' kennen en gebruiken om de prijs van een dienst of product af te lezen of aan te geven
tijdens het 'winkelen' de volgende begrippen en uitdrukkingen kennen en kunnen gebruiken :
kopen, verkopen, ruilen, betalen, geld, euro, prijs, duur, goedkoop, Hoeveel kost dat ?, Dat kost ... euro.

Belangrijk !
In het leerplan wordt uitdrukkelijk vermeld dat we bovenstaande kennis, inzichten en vaardigheden zo veel als mogelijk 'in betekenisvolle situaties' moeten aanbieden of nastreven. Dit betekent dat activiteiten rond 'geld' zich ook in de lagere school niet mogen beperken tot het oplossen van vraagstukken in een werkboek, maar dat kinderen - zeker in een eerste of tweede leerjaar - geregeld de kans moeten krijgen om 'actief te handelen met geld' door 'echt te gaan winkelen' of 'winkeltje te spelen'.

Winkelen is zo veel méér dan enkel 'iets halen' en 'betalen' ...

Natuurlijk bevat het winkelspel, naast het leren omgaan met geld, nog véél meer leerkansen!

Uit het leven gegrepen : Janne leert winkelen en .... al winkelend leert Janne....

Kleuter Janne is 5 jaar. Haar broertje Josse is 3. Gaan winkelen doet ze niet zo vaak.
Mama bestelt vlotjes online en papa gaat haar de boodschappen oppikken als hij van zijn werk komt.
Afhalen en klaar is kees. Tijd is voor hen een kostbaar goed!

Gelukkig is het nu vakantie. Oma en mama hebben tijd. In plaats van een 'moetje' wordt winkelen nu een vakantie-uitje.
Bovendien zijn het solden. Met de bakfiets rijden ze met z'n drietjes naar de markt, de kledingwinkel en zelfs de speelgoedwinkel.
De dag eindigt op een terrasje met een ijsje.

Janne leerde veel.
Soms met een brede smile, soms met een pruillip:

Bovenstaand voorbeeld illustreert dat winkelen 'veel meer' is, dan enkel 'iets halen' en 'betalen.
Het is een ingewikkeld, best uitgebreid proces met veel verschillende handelingen.

Handelingen waarmee kinderen ontzettend veel kennis, inzichten, vaardigheden en attitudes oefenen:

Ze leven zich in als mama, winkelier, kind, winkelhulpje, kassier...
Ze leren zorgvuldig kiezen.
Ze ontdekken dat betalen moet.
Ze leren dat het beleefd is om netjes je beurt af te wachten aan de kassa en ontdekken dat dit best wat geduld vergt.
Ze ontdekken dat het handig is dat je kan lezen lezen, omdat boodschappenlijstjes je kunnen helpen om te onthouden wat je moet kopen.
Ze ondervinden dat 2 handen niet volstaan om heel veel boodschappen te dragen en zien in dat mand of winkelkarretje een oplossing kunnen bieden.
Onderweg naar de winkel oefenen de kinderen hun vaardigheden in het verkeer.
Ze leren dat een auto geld kost wanneer mama of papa hun bankkaart gebruiken om benzine te tanken of munten in de parkeermeter steken.
Ze nemen pakjes in ontvangst van de postbode en ontdekken zo dat winkelen ook van thuis uit kan.
Ze merken dat het niet makkelijk is om met munten en biljetten te betalen als je nog niet goed kan rekenen
en dat het contactloos met de kaart of smartphone dus veel sneller gaat.
Ze merken dat gekochte goederen thuis een plekje moeten krijgen en dat het schikken en herschikken van al die koopwaar in de kasten best wel wat ruimtelijk inzicht vergt.
...

Al winkelend leren kinderen dus veel ... heel veel!
Logisch dus dat we ook in de klas het winkelspel aangrijpen om op een geïntegreerde wijze
leerplandoelen uit de verschillende ontwikkelvelden na te streven.

Klik op onderstaande afbeeldingen om - per ontwikkelveld - te ontdekken welke leerplandoelen tijdens winkelspel eventueel een kans kunnen krijgen.

ontwikkeling van een innerlijk kompas.png

ontwikkeling van initiatief en verantwoordelijkheid.png

zintuiglijke en motorische ontwikkeling.png

ontwikkeling van ori=c3=abntatie op de wereld.png

Focus !

Let wel op, het is niet haalbaar en dus ook niet wenselijk om AL deze doelen binnen eenzelfde winkelspel bij al je leerlingen na te streven!

Maak keuzes en bepaal een duidelijk afgebakende FOCUS.
Gebruik onderstaande vragen als leidraad om te bepalen op welke ontwikkelvelden je de NADRUK wil leggen
en hou het aantal doelen dat je selecteert zo beperkt mogelijk!

Wie zijn mijn LEERLINGEN en wat hebben ze nodig?
Wat biedt of vraagt de CONTEXT?
Wat verwacht het LEERPLAN?