De winkelhoek is er.
Hij is rijk ingericht, en toch draait hij (nog) niet:
kinderen tonen geen interesse of komen niet tot het spel dat jij graag had gezien...
Wat kan je dan doen?

Op deze en de volgende pagina geven we jullie graag enkele "tips en tricks" op klas- en schoolniveau om van je winkelhoek een echt succes te maken!

Op KLASniveau

Zet de winkelhoek in de kijker vanuit een THEMA of belangstellingscentrum

Heel veel thema's - bijna alle? - kunnen aanleiding zijn om te gaan winkelen in je klas, om je winkelhoek in te richten, uit te breiden, te verrijken.
Toch hoeft de winkelhoek niet bij elk thema een nieuwe invulling te krijgen. Dat is geen haalbare kaart.

Op deze pagina vinden jullie inspiratie bij verschillende thema's: klik hier.

Leer het winkelspel aan : geef instructie, sta model

In bijgevoegd document (Centrum voor Taal en Onderwijs, 2013) vind je
20 leuke en zinvolle activiteiten om het eigenlijke winkelspel in je klas voor te bereiden.

Enkele voorbeelden:

kennismaken boodschappenlijstje.PNG

rijden met karretjes.PNG

Ga zo veel als mogelijk MEESPELEN

Hét winkelspel bestaat niet! Winkelen is een ingewikkeld proces. Winkelen bestaat uit veel handelingen. Winkelen kent veel verschillen.

In de klerenwinkel mag je kiezen, passen, terughangen, meenemen en passeer je langs de kassa om te betalen. Is er een winkelkar? Soms wel, soms niet.
In de fruitwinkel moet je het fruit soms vragen en krijg je alles in een (papieren) zakje. Dan betalen.
In de sportwinkel kies je en ga je langs de zelfscan. Je betaalt. Er is geen kassier.
In hete treinstation koop je een ticket aan de automaat en betaal je met de kaart.
In de fietsenwinkel ga je kijken en koop je soms niets. Je gaat naar een andere fietsenwinkel en koopt er wel je fiets.
Gaan winkelen kan met de fiets: voor een boeketje bloemen of de fruitwinkel om de hoek.
Soms moet je met de auto: zoveel boodschappen in het grootwarenhuis lukken niet met de fiets.
Om nog maar te zwijgen van de online-winkel en de koerier die een pakje levert.

Geen wonder dus dat je als juf of meester het winkelspel moet aanleren. Hier ligt een boeiende en gevarieerde uitdaging te wachten.

Hoe kan je het winkelspel (bege)leiden?

Focus eerst op het doel! Wat wil je de kinderen aanleren?

Die focus bepaal je met behulp van de 3 invalshoeken die je kent vanuit de focuscirkel.

- Welke kansen biedt de context? Welk thema is er? Wat leeft er in de buurt?
  Is het kermis? Maak dan een kermiskraam of-molen. Is het thema 'Klieder kladder'? Richt dan een crea-winkel in.
- Welke noden hebben je leerlingen? Wat brengen ze aan?
  Is mondelinge taalvaardigheid nog een zorg in je klas? Zoom dan in op elke activiteit bij het winkelen waarbij 'praten' belangrijk is:
  een bestelling plaatsen, hulp vragen bij het passen van schoenen, ...
- Wat vraagt het leerplan?
  Heb je nog eerder weinig ingezet op Schatten en meten (WDmm3) en het gewicht?
  Dan biedt het wegen van 'bloem' in de bakkerswinkel of fruit in de fruitwinkel mogelijkheden
  en staat de weegschaal en het wegen meer centraal dan het betalen en het communiceren.

Bepaal de ervaringskansen die je kleuters nodig hebben om te kunnen ontwikkelen in het doel dat jij in de focus hebt gezet.
We nemen een bakkerswinkel met bakbenodigdheden. We kopen bloem. Die bloem moet gewogen worden. Je voorziet potjes met deksel.

ervaringskansen geleid spelen en leren-1.png

- geleid spelen en leren
  Je vertelt al doende hoe het wegen met de balans werkt. Je toont hoe ze kunnen zien dat er evenveel is aan beide kanten. Je schept bij en gebruikt veelvuldig de woorden 'wegen, evenveel als, minder dan, meer dan'. Je doet het wegen met zand (bloem) of kralen (pitten) of zout (zout) ... voor. Je laat kleuters overnemen. Je observeert en geeft gerichte opdrachten. Je stelt vragen en laat verwoorden. Je oefent een handeling. Je zet in op het geleid spelen en leren. Je modelt ook het opruimen en zorg dragen voor de materialen zonder dat dat de focus is.

ervaringskansen begeleid exploreren-2.png

- begeleid exploreren en beleven
  Kleuters kennen de basis van het wegen en meten met de balans al. Je wil het spel verrijken. Je gaat begeleiden zodat kleuters kunnen exploreren en beleven. Als leraar ga je mee in de ontdekking door explorerende vragen te stellen. Wat zou er gebeuren als je meer zand schept aan deze kant? En als je nu hier wat weg doet, wat zou er dan gebeuren? Kijk, wat er nu gebeurt! Je zoomt in op de handelingen van de kleuter en je bent benieuwd, nieuwsgierig naar wat er gebeurt. Goed dat je de weegschaal weer gelijk zet. Wat kunnen we doen om de weegschaal in evenwicht te brengen. De kleuter verwoordt waar mogelijk. Je kan taal aanreiken waar dat nodig is.

ervaringskansen zelfstandig spelen en leren-1.png

- zelfstandig spelen en leren
  Als kleuters het spel hebben geleerd door jouw modelen en je begeleiden, kunnen ze zelfstandig aan het wegen en meten in de winkelhoek. De focus blijft liggen op het wegen en meten en minder op de vlotte communicatie met de winkelmevrouw. Bij het zelfstandig spelen en leren heb je als leraar geen begeleidende rol. Je faciliteert het wegen en meten wel. Je voorziet de nodige schepjes, zand, veger, bakjes,.... Je hebt afspraken gemaakt en ge-modeld hoe de winkel weer gesloten wordt.

- ontmoeten
  Het is een zonnige dag. Je plaatst de zandtafel buiten en voorziet ook emmertjes met water zodat de kinderen gezellig samen kunnen kliederen, spelen en spetteren. Als het even kan, doe je gezellig mee. Samen plezier maken en genieten van elkaars aanwezigheid, staat nu centraal.

De ervaringskans die je kiest, kan van kind tot kind verschillen. Zeker als je in leefgroepen werkt, is het niveau van het winkelspel erg verschillend.
Dat hoeft geen probleem te zijn. Terwijl de jongste kleuters zullen experimenteren met het zand en de weegschaal in de zandbak, kunnen oudere kinderen gerichter wegen en kopen in de winkelhoek. Al mogen we niet vergeten dat ook kinderen in het eerste en tweede leerjaar nog de behoefte voelen om in de winkelhoek hun fantasie de vrije loop te laten gaan en spelplezier voorop te stellen. Geef ook hen dus regelmatig de kans om zelfstandig, zonder gerichte opdracht of focus vanuit een wiskundig doel, in de hoek te spelen en geniet ervan om te zien ook deze oudere kinderen nog volledig kunnen opgaan in hun rollenspel!

Winkelspel - Oh zo fijn, zowel voor GROOT als KLEIN !

Kortom, of je nu wel of niet graag winkelt, je rol als leraar is van groot belang bij het ontwikkelen van de doelen die je door het winkelspel in de focus zet! Kies bewust voor, denk vooraf na over en zet in op elke ervaringskans. Denk na wat en voor wie je welke begeleiding inzet.
Je kleuters of leerlingen worden zo vaardige consumenten!

DIFFERENTIEER

Hoe differentieer ik in het winkelhoek-spel?

Differentiëren is als het bedienen van een 'schuifpaneel'.
Er zijn veel verschillende elementen waarmee je kan 'spelen' of 'schuiven'
om de moeilijkheidsgraad van het aanbod in je winkel aan te passen
aan het niveau en de onderwijsbehoeften van de leerlingen in jouw klas.

Hou bij het selecteren van je doelen rekening met het ontwikkelingsniveau van de kinderen: Bij jonge kinderen staat vooral het "manipuleren van materialen" en het "imitatiespel" centraal. Bij oudere kinderen kan je al hogere verwachtingen stellen, door bijvoorbeeld wiskundige doelen te selecteren die betrekking hebben op sorteren, meten, tellen of door expliciet aandacht te besteden aan beginnende geletterdheid door bijvoorbeeld boodschappenlijstjes te introduceren of door kinderen de gelegenheid te geven om bestellingen of reclameboodschappen te noteren.
Varieer in hoeveelheid : bij jonge kinderen zet je minder materialen. Een beperkt aanbod aan keuzes moet mogelijk zijn. (1) Laat de jongste klanten 1 ding kopen. (2) Oudere kleuters kunnen 2 dingen kopen. (3) Of kopen voor een bepaald bedrag.
Pas de winkelinrichting aan : Bij jonge kinderen, kan je ervoor kiezen om producten die dezelfde prijs hebben - bij elkaar te plaatsen. Bij oudere kinderen kan je ieder product van een apart prijskaartje voorzien.
Voorzie verschillende mogelijkheden om te betalen: (1) Jongere kleuters betalen met de kaart. Dat klopt altijd. (2) Oudere kleuters mogen kiezen hoe ze betalen. (3) De lagere school-kinderen betalen verplicht met gepast geld. (4) Lagere schoolkinderen geven terug bij een te groot bedrag. Besef wel dat teruggeven niet in het leerplan staat! Het mag wel.

Voel je nog een nood aan meer tips en voorbeelden?
Blader dan zeker eens door bijgevoegde presentatie.

Deze - en nog meer ondersteunende materialen -
vind je terug op onze ProSite.
https://pro.katholiekonderwijs.vlaanderen/wiskundeonderwijs

DE WINKEL STAAT NIET ALLEEN

De winkel staat niet alleen

Het winkelspel hoeft niet beperkt te blijven tot de winkel. Betrek andere hoeken en activiteiten bij je winkel.

Juf Krisje maakte in de huishoek verbinding met de bakkerij door er woordkaarten en lege boodschappenlijstjes neer te leggen.
Zo werden kinderen - vanuit het spel in de huishoek - getriggerd om een bezoekje aan de bakker te brengen.
In de creahoek zorgden de kinderen ervoor dat de voorraad van de bakker steeds aangevuld werd met broodjes, taartjes en wafeltjes die zelf met zoutdeeg maakten.